Meerdere politiewagens en een politiehelikopter zetten woensdagavond de achtervolging in op een achttienjarige scooterrijder, toen die weigerde te stoppen voor een controle. Het zorgde voor flink wat opschudding in het dorp. Toch zet de politie niet zomaar een achtervolging in. Daar zijn duidelijke regels voor. 

“Een politieagent moet zich houden aan algemene politieregels en aan speciale regels voor achtervolgingen", vertelt Maarten Brink, hij is de voorzitter van de Nederlandse Politiebond NPB Zeeland-West-Brabant. “Je moet altijd rekening houden met de gevarensetting. Weegt het doel op tegen het middel dat je inzet?”

De politieactie van woensdagavond trok veel bekijks van buurtbewoners. Een deel van hen uitte kritiek op de politie-inzet. Sommigen vonden het maar overdreven machtsvertoon en een onnodig grote inzet van politie. En een achtervolging is daarnaast nooit zonder gevaar. 

Niet overdreven
Maar zo onnodig bleek de actie niet te zijn. "Het is fijn als de heli aansluit", vertelt een woordvoerder van de politie. "Er werden woensdag enorm hoge snelheden in een wijk behaald. De gevaren zijn niet te overzien."

De politiehelikopter was al in de buurt zo blijkt. "Hij kwam van een andere operatie af. Het is veiliger als de heli er is want die heeft goed overzicht op de wijk. Dan kunnen de auto’s meer afstand houden. Hij kan de collega's op de grond aansturen zodat ze de wijk dichtzetten. Dat is veiliger dan met een auto het kat en muisspel gaat spelen."

Of de helikopter anders ook was ingezet weet de woordvoerder niet. "Normaal zou hij niet zo snel opstijgen voor deze situatie", denkt hij. "Dat kost te veel tijd. Maar elke situatie is anders. Maar nu was de heli toch in de buurt."

Volgens Maarten Brink zijn er in het algemeen een aantal dingen die agenten kunnen doen als er gevaren zijn. De politie kan kiezen om de achtervolging te staken, of om het voertuig juist van de weg te rijden. “Maar dat mogen agenten nooit alleen beslissen”, legt Brink uit. “Daarvoor moet eerst worden overlegd met de politiemeldkamer. En als ze daar zeggen dat het te gevaarlijk is, gebeurt het niet.”

Hij vertelt dat politie ook nog de mogelijkheid heeft om verdachten met een aantal auto’s klem te rijden. “Dat noemen we inboxen. Maar dat kunnen alleen agenten die daar speciaal voor zijn opgeleid”, zegt Brink. “En dat kan alleen als de verkeerssituatie het toestaat. Als iemand zigzaggend op de vlucht slaat, kun je die techniek niet gebruiken.”

Als een verdachte gaat spookrijden, besluit de politie vaak om een achtervolging te staken. De juiste keuze maken, blijft volgens Brink lastig. Als een verdachte weet te ontsnappen, vinden mensen er wat van. Maar als iemand bij een aanhouding gewond raakt of overlijdt, vaak ook.

“Politiemensen worden geacht in de stressvolle situaties de juiste keus te maken en dat gaat bijna altijd goed. Maar ze maken die beslissingen wel in een split second.”

Als er een ongeluk gebeurt tijdens een achtervolging doet een (onafhankelijk) politieteam uit een andere regio volgens procedure onderzoek naar het ongeluk.

Dit artikel is een geactualiseerde versie van een artikel uit januari 2023.