De goudprijs is torenhoog, maar daar merken goudsmeden opvallend weinig van. Integendeel: de vraag naar maatwerksieraden groeit juist. Sommige goudsmeden hebben zelfs zoveel opdrachten dat ze een klantenstop invoeren omdat ze de vraag niet meer aankunnen.

Bij Atelier Belle in Dongen zag goudsmid Merel de aanvragen zo hard toenemen, dat ze zichzelf bijna voorbijliep. "Ik had zoveel werk aangenomen dat ik door de bomen het bos niet meer zag."

Daarom voert ze een klantenstop in. Wie een maatwerksieraad wil laten maken, moet zes maanden wachten op een eerste gesprek. Op haar wachtlijst staan inmiddels dertig klanten, van wie sommigen meerdere opdrachten hebben.

Drukker dan ooit
Derk Mathon van Goudsmederij Mathon in Oosterhout was voorzitter van het Gilde van Goudsmeden. Hij ziet deze ontwikkeling in de gehele branche. "Ik ken veel goudsmeden die het, zonder uitzondering, drukker hebben dan ooit." Dat verbaast hem ook. "Je zou verwachten dat mensen afhaken als de prijzen stijgen, maar dat gebeurt niet."

Derk en Merel denken dat dat komt doordat sieraden vaak een emotionele waarde hebben. "Sieraden zijn al luxeproducten", zegt Derk, "en dan vaak ook nog met een bijzonder verhaal of emotionele waarde: denk aan trouwringen, erfstukken of gedenksieraden. Je ziet dat de klant de prijs dan minder belangrijk vindt."

Merel herkent dat. "Laatst ging het om een ring met de as van iemands moeder. Zo belangrijk, dat het niet uitmaakte wat het kostte." Dat verbaast de goudsmid wel eens. "Dan zie ik het bedrag op een rekening en denk ik: wát een geld in vergelijking met vóór de prijsstijging. Maar de klant vindt het prima. De hoge goudprijs is veel in het nieuws geweest, dus mensen zijn erop voorbereid."

Run op goud
Derk wijst erop dat een groot deel van de Nederlanders de financiële ruimte nog altijd heeft om ook met een duurdere opdracht akkoord te gaan. "Ik ontken niet dat er mensen zijn die het moeilijk hebben, maar met het midden- en hogere segment in Nederland gaat het goed."

Sinds ze in 2013 begon, ziet Merel wel dat steeds meer klanten oud goud meenemen om daar iets nieuws van te laten maken. Het aantal nieuwe sieraden daalt echter niet. "Als de klant eigen goud meeneemt, scheelt dat kosten voor hen, maar de wachtlijst wordt er niet minder lang door", zegt ze. "Het oude goud moet volledig worden omgesmolten en opnieuw verwerkt."

In de rij voor emotiewerk
Ook Peggy Habraken van Edell Fine Jewelry in Son en Breugel ziet de wachtlijst snel groeien. "Gemiddeld twaalf weken tot een eerste gesprek." Volgens haar heeft de hoge goudprijs nog een ander effect. "Fabrieksmatig geproduceerde sieraden worden dunner en lichter gemaakt om de prijs te drukken. Daardoor krijgen wij steeds meer reparaties binnen." Die extra reparaties komen bovenop de groeiende vraag naar maatwerk.

Volgens Peggy verschuift de branche van productverkoop naar maatwerk. "Bij ons gaan er vaak drie of vier gesprekken aan vooraf", zegt ze. "Er zit emotie in, dus het moet perfect." Klanten kopen daardoor misschien minder, maar geven meer uit per sieraad.

Tijdsbesef
In arbeidsmarktonderzoeken van het Gilde ziet Derk dat er goudsmeden met fysieke winkels zijn bijgekomen, van zeshonderd in 2001 naar bijna duizend winkels in 2021. Het aantal juweliers in het straatbeeld, die bestaande stukken verkopen, nam juist af. "Mensen willen maatwerk, vaak gestuurd door sociale media, waar ze de inspiratie voor op unieke stukken vinden."

Dat maatwerk kost tijd, al beseft niet iedereen dat. Derk: "Ik kreeg een aanvraag voor trouwringen op dinsdag van een stel dat zaterdag trouwt... dat lukt niet meer."