Politieke partij PRO in Eindhoven maakt zich grote zorgen over het tekort aan huizen nu chipmachinefabrikant ASML gaat uitbreiden. De techgigant bouwt een campus voor 20.000 medewerkers. Ondertussen gaan bouwplannen voor woningen in de regio door het volle stroomnet voorlopig niet door. De grootste partij van Eindhoven heeft raadsvragen gesteld en wil weten of er een gesprek met ASML kan komen. "Hoe kijkt ASML naar deze situatie", vraagt de partij zich af. 

De zorgen van PRO zijn opvallend, want in maart drukte PRO tijdens een stemming in de gemeenteraad mede op de groeiknop van het bedrijf. 

De Eindhovense gemeenteraad had voor de allerlaatste keer de kans om te stemmen over de uitbreidingsplannen van ASML. 35 raadsleden stemden voor wijziging van het bestemmingsplan en 6 raadsleden stemden tegen. Het waren juist ook de leden van PRO (GroenLinks en PvdA) die groen licht gaven. 

Startsein gegeven
ASML heeft inmiddels dan ook het startsein gegeven voor de bouw in Eindhoven, in het bijzijn van premier Jetten. De techgigant bouwt in Eindhoven onder andere een fabriek met cleanrooms en een kantoorgebouw.

Na de stemming in maart is er wel iets veranderd. De gevolgen van het bomvolle stroomnet zijn veel duidelijker en concreter geworden. "Die informatie hadden we destijds niet", zegt fractievoorzitter Eva de Bruijn van PRO.  Sinds 1 juli mogen netbeheerders als Enexis door nieuwe regels geen ruimte op het net meer reserveren voor kleinverbruikers, zoals nieuwe woningen. 

Vorige maand werd bekend dat zo'n 55.000 nog te bouwen woningen in Brabant voorlopig niet op het elektriciteitsnet kunnen worden aangesloten. Bijna de helft daarvan is in de Brainportregio. Als er niet snel een oplossing wordt gevonden, kan 75 procent van de nieuwbouwplannen in de regio de komende jaren niet doorgaan. ASML krijgt met de nieuwe regels wel voorrang op het stroomnet,  boven de nieuwe huizen die aangesloten moeten worden. 

Regio in balans?
“De uitbreiding van ASML kan wel doorgang vinden, terwijl veel woningen en voorzieningen niet aangesloten kunnen worden”, schrijft De Bruijn namens PRO aan de burgemeester en wethouders. 

“Blijft onze stad wel in balans als de ontwikkeling op BIC-Noord wél in het huidige tempo doorgaat en 20.000 werknemers hier komen werken, maar de woningen en voorzieningen vanwege netcongestie achterblijven?”, schrijft PRO aan de burgemeesters en wethouders.

Opvallend
De vragen zijn opvallend aangezien PRO de grootste partij is. Met dertien zetels en drie wethouders is de partij hofleverancier van het Eindhovens bestuur. De andere twee partijen CDA en D66 leveren immers ‘maar’ twee wethouders.

Toch roepen juist de raadsleden van PRO het bestuur op om in actie te komen. “Deelt het college de zorgen van PRO? Welke mogelijke gevolgen ziet het college?”

Het kan alleen als het kan
In fases komen er 20.000 nieuwe knappe koppen in Eindhoven te werken. PRO wil weten  hoeveel mensen er per fase aan het werk gaan en hoe het dan met de woningen en voorzieningen staat. “Is het college bereid om in gesprek te gaan met ASML: hoe kijkt ASML naar deze situatie? Deelt ASML het mantra ‘het kan alleen als het kan’ en zo ja, welke acties zitten daaraan verbonden?”.

CDA ziet het anders
Fractievoorzitter van het CDA Youri Gerrits bekijkt de situatie anders. Zijn partij is de tweede partij van Eindhoven en zit ook in de coalitie "We worden onderhand elke week wel weer verrast met nieuwe informatie vanuit Enexis. Het is lastig om daar iedere keer op te anticiperen. Wat kunnen we nog wel doen? Wat kunnen we niet doen? We moeten natuurlijk niet in paniek raken van de informatie die we krijgen. Voor hetzelfde geld kan er dadelijk wel weer gebouwd worden."

Het Eindhovens college moet nog reageren op de vragen van PRO.