Het hart van Anita van de Manakker (41) ligt al twintig jaar in de zorg, waar ze werkt met mensen met een verstandelijke beperking. Nooit had ze gedacht dat ze die liefde samen kon brengen met haar passie voor fotografie. Tot ze op een dag haar camera richtte op haar ome Robert, die het syndroom van Down heeft. Opeens bleek haar fotografische blik van grote waarde te zijn voor veel anderen.
Anita vond fotografie altijd fascinerend, vertelt ze in haar gezellige woonkamer in Heeze. "Maar ik had nul ervaring en had zelfs nog nooit een fotocamera in handen gehad. Tijdens corona zat ik veel thuis en ik besloot een online cursus fotografie te volgen. Gewoon, met m'n telefoon. Ik had toch tijd genoeg."
Stap voor stap ontdekte Anita de wereld achter de lens. Wat doet licht met een foto? Hoe vang je de juiste sfeer? "Ik werd er echt ingetrokken", vertelt ze. "De liefde voor fotografie vonkte tot een vuurtje, en het is nooit meer gedoofd."
Het gezinsleven was Anita's favoriete onderwerp. Daar hoort ook ome Robert bij, die al vanaf zijn zesde in een instelling woont. "We zochten hem daar vroeger regelmatig op, vierden samen carnaval en kerst en ieder weekend was hij thuis." Ook na het overlijden van haar opa en oma komt Robert regelmatig naar zijn ouderlijk huis. "Dat is echt zijn plek. Er staat een fauteuil met een voetenbankje en daar zit hij graag om naar Bassie en Adriaan te kijken", glimlacht ze.
Op een gegeven moment besloot ze haar oom een dag te volgen met de camera. "Niet geënsceneerd of geposeerd, maar gewoon zoals hij is. Ik wilde zijn wereld laten zien. Hoe hij geniet van zijn werk op de boerderij, waar hij papier ophaalt. Zijn wekelijkse zwempartij. Af en toe had hij ook zijn nukken, dan trok hij zich terug. Maar dat was prima, want dat herkennen wij ook van hem."
Anita liet de foto's zien aan haar familie. "Ze zagen hoe Robert daar helemaal op zijn plek zit, en hoe gelukkig hij daar is. Dat raakte hen. Toen realiseerde ik me: hier moet ik meer mee doen."
Tegenwoordig legt Anita het dagelijks leven vast van mensen met een verstandelijke beperking, in de momenten die voor hun naasten zoveel betekenen. Van een meisje van 7 dat leeft met ernstige epilepsieaanvallen tot een intieme bruiloft, met de vader als stralend middelpunt. Ook fotografeerde ze de negen bewoners van een Thomashuis, waar ze samen met hun begeleiders een hechte gemeenschap vormen. Het zijn beelden die laten zien wat woorden soms moeilijk kunnen vertellen.
Anita werkt zonder iets te regisseren of te verbloemen. "Het is altijd een beetje zoeken naar afstand en nabijheid. Het liefst wil ik die vlieg op de muur zijn. Maar dat moet je wel creëren, want je kunt niet ergens binnenstappen en denken dat ze je niet opmerken. Mijn ervaring in de zorg helpt me daarbij."
"Dat ik op deze manier van betekenis kan zijn voor anderen, wauw", straalt ze. De foto-opdrachten raken haar keer op keer. Regelmatig houdt ze het niet droog. "Als ik zelf ontroerd ben door de beelden, weet ik dat ik het verhaal goed heb weten te vangen."
