Nog een paar nachtjes slapen en dan wordt op de Elfde van de Elfde traditiegetrouw het carnavalsseizoen afgetrapt. Tijd om na te denken welk pèkske je dit jaar aan moet doen. Maar wat vroeger een populair carnavalskostuum was, ligt vandaag de dag soms een stuk gevoeliger. Hoe is dat door de jaren heen veranderd?

Tijdens carnaval draait het al eeuwenlang om verkleden. Volgens carnavalshistoricus Rob van de Laar is het idee daarachter simpel: een paar dagen iemand anders zijn. Oorspronkelijk was carnaval zelfs het feest van de omgekeerde wereld, waarbij rollen tijdelijk werden omgedraaid.

Maar niet alle pèkskes kunnen vandaag de dag nog. "Een indiaan, een eskimopak of mensen die als Chinees of Japanner verkleed gaan... dat soort kostuums zijn stereotyperend en kunnen discriminerend zijn", vertelt Van de Laar.

Volgens hem is er de afgelopen jaren steeds meer aandacht gekomen voor wat wel of niet kan. "Toen het gesprek over zwarte piet op gang kwam, is er veel veranderd en zijn mensen zich bewuster geworden van welke kostuums discriminerend kunnen zijn."

Op oude carnavalsfoto's is te zien hoe mensen verkleed zijn als Mexicanen, Chinezen of Japanners en als figuren uit het Midden-Oosten: 

Volgens Van de Laar veranderen carnavalskostuums voortdurend. "Dat gaat in golven. Het heeft te maken met waar mensen naar verlangen."

Zo waren er volgens hem ook periodes waarin veel carnavalsvierders als Romein of Griek verkleed gingen. Andere kostuum verdwenen juist weer uit beeld. De populariteit van een outfit wordt dus niet alleen bepaald door maatschappelijke discussies, maar ook door trends.

Wat kan je wel aantrekken?
Dat je bepaalde kostuums anno 2026 beter in de kast kunt laten liggen, betekent niet dat er geen andere opties zijn. Het assortiment aan verkleedkleding en versiering is de afgelopen jaren zelfs alleen maar groter geworden. 

Bovendien is een oude klassieker volgens Van de Laar juist met een comeback bezig is. "De kiel is de afgelopen jaren weer enorm in opkomst", vertelt hij. "Dat zie je bijvoorbeeld in Den Bosch, maar ook in Tilburg."

Waar de kiel vroeger vaak vrij sober bleef, wordt hij tegenwoordig steeds uitbundiger versierd. Volgens de carnavalshistoricus draait de populariteit van de kiel niet alleen om het uiterlijk. "Het is een stukje herkenbaarheid en laat zien dat je ergens onderdeel van bent. Mensen voelen zich door een kiel te dragen extra thuis op die plaats."

Hier lees je alle verhalen over carnaval in Brabant.