'Houdoe' blijkt het populairste dialectwoord van Nederland. Dat wisten wij in Brabant natuurlijk al heel lang, maar het is nu ook wetenschappelijk bewezen. Zo'n 4600 mensen gaven antwoord op de simpele vraag: wat is volgens jou het mooiste dialectwoord van Nederland? 'Houdoe' dus.
143 mensen van 4600 deelnemers aan de grote dialectvragenlijst gaven houdoe als antwoord op de vraag wat is het mooiste dialectwoord van Nederland? De uitslag van de vragenlijst wordt vrijdag officieel bekendgemaakt als onderdeel van de presentatie van de Atlas van het dialect in Nederland.
Kristel Doreleijers uit Geldrop is een van de vier auteurs van het lijvige en rijk geïllustreerde boek over dialecten in Nederland. "143 keer lijkt niet zoveel, maar als je ervan uitgaat dat iedereen een uniek favoriet dialectwoord heeft en veel woorden maar een of twee keer genoemd werden, is 143 wel weer heel veel", geeft ze aan.
Het Twentse/Achterhoekse onmeunig (enorm of geweldig) eindigde op ruime achterstand met 67 stemmen op plek twee. Andere populaire Brabantse woorden zijn durske (meisje), petazzie (stamppot) en krek (precies).
Het boek van 232 pagina's telt vijftig hoofdstukken over diverse dialectgerelateerde onderwerpen. Een van de belangrijkste: zeg je patat of friet? Doreleijers: "Ik ben zelf van team friet, maar het is interessant er eens in te duiken, waar komt dat nu vandaan?" In de atlas lees je de uitleg. Inclusief een kaartje van de patat-frietgrens, die grofweg langs de Maas loopt. Ten noorden van de rivier zegt men patat, in het zuiden bestel je friet.
Ook de kwestie van de harde en zachte g komt uitgebreid aan bod. De zachte g was er volgens Doreleijers eerder dan de harde. "Misschien moeten de mensen in Amsterdam ook eens overwegen af en toe de zachte g te gebruiken. Iemand met een zachte g komt toch vaker gemoedelijk, zachter, gezelliger over."
Het Brabants dialect bestaat volgens Doreleijers niet. Het Brabants in Oost-Brabant klinkt heel anders dan dat in West-Brabant. "Als je alleen al naar het woordje houdoe kijkt, dan wordt in West-Brabant de 'h' niet uitgesproken. In Eindhoven zeggen we: houdoe hè. In Bergen op Zoom: oudoe hee, meer richting het Zeeuws."
Tussen het dialectgebruik van jongeren en ouderen zitten ook grote verschillen. "Jongeren kennen petazzie niet, maar zijn wel fan van woordjes als houdoe en kei." Over de toekomst van het dialect maakt ze zich dan ook minder zorgen. "Dialecten zitten in een neerwaartse spiraal omdat steeds minder jongeren van huis uit dialect leren spreken, maar ze pikken het wel op steeds meer andere plekken op."
Series als Bovensloters en de films van New Kids bijvoorbeeld zorgen volgens haar voor een herwaardering van het Brabants dialect. En ook sociale media spelen een belangrijke rol bij de aandacht voor het Brabants. "We dachten heel lang dat social media de doodsteek zouden zijn voor dialecten, maar ze kunnen ook juist de redding zijn." Zo verschijnen er steeds meer social media accounts die het dialect juist cultiveren.
Doreleijers: "Als het dialect niet meer zou veranderen moeten we ons pas echt zorgen maken, want dan wordt het niet meer gebruikt."
